Omgaan met weerstand tegen verandering | Zo doe je dat succesvol!

De meeste mensen staan er niet om te springen hun gedrag aan te passen. Als jij gewend bent om altijd op een bepaalde manier je administratie bij te houden, ben je vast niet blij als je systeem plotseling volledig wordt omgegooid. Een soortgelijke weerstand zien we vaak op de werkvloer. Bijvoorbeeld bij reorganisaties, nieuwe projectplannen, andere teams of ook al bij een kleine verandering van de werkwijze. Omgaan met weerstand – in elk van die situaties, hoe doe je dat? 

Weerstand zien we vooral in situaties waarin sprake is van verandering. Niet alleen grootse reorganisaties stuiten op weerstand tegen verandering. Hetzelfde kan gelden als je bijvoorbeeld aan je collega vertelt dat je voortaan anders te werk gaat bij projecten. Zelfs als het om een niet heel belangrijk punt gaat, kun je te maken krijgen met halsstarrige collega’s. 

Verandering betekent nieuwe dingen leren en aan nieuwe patronen wennen. Oftewel: moeite doen. Logisch dus dat we willen vasthouden aan oude patronen. Dat geldt voor veel meer mensen dan alleen die ene collega.

Stel: je collega is gewend dat jij alles à la minute uit je handen laat vallen zodra zij met een verzoekje komt. In dat geval is je collega vast niet blij als je voortaan met een duidelijke planning en een wachttijd gaat werken. Ze reageert vanuit frustratie:

“Ja maar, zo ben ik niet gewend te werken!” of “Het werkte toch goed zoals het ging?”

Je voelt weerstand. Daar moet je iets mee doen. Maar wat? Want je weet dat je niets oplost door terug te komen op je besluit. En je collega overtuigen dat dit beter werkt lijkt ook een onmogelijke uitdaging omdat ze nogal zeker lijkt van haar standpunt.

Gelukkig is er positief nieuws: de manier waarop je je boodschap brengt en omgaat met weerstand, maakt al heel veel uit. Hieronder vind je 6 tips die je een zetje in de goede richting geven om weerstand te voorkomen of er succesvol op in te spelen. 

Geweldloze Communicatie Model tips

1. Bereid je boodschap goed voor

Weerstand voorkomen is beter dan het genezen. Let daarom al bij voorbaat goed op hoe je je boodschap brengt. Concreet is het goed om duidelijk uit te leggen waarom je de wijziging doorvoert en om alvast op mogelijke bezwaren van de ander in te spelen. Je zult zien dat je collega dan minder snel haar hakken in het zand zal zetten als jij met je veranderplan komt.

Ook is het handig om direct al te benadrukken waarom jouw nieuwe aanpak ook voor de ander positief uitpakt. In het voorbeeld van de duidelijke planning kun je bijvoorbeeld zeggen “Zo weten we voortaan allebei precies waar we aan toe zijn. Dat geeft duidelijkheid.”

2. Speel in op mogelijke weerstand

Weerstand bij verandering is eigenlijk een heel logisch fenomeen. Het kost meer capaciteit van je hersenen om iets op een andere manier te doen. Logisch dat je daar niet om staat te springen. En dat wekt – zo blijkt uit onderzoek – zowel een psychologische als een fysiologische reactie op (David Rock en Jeffey Schwartz gaan daar in hun wetenschappelijke artikel uitgebreider op in). 

Daarnaast is verandering spannend. Je collega weet dat de huidige aanpak voor haar fijn werkt. Zij krijgt haar uitgevoerde taken op tijd aangeleverd van jou en hoeft niet alles al weken van tevoren bij je in te dienen. Ideaal voor haar! Maar geen fijne manier om jou goed (en stressvrij) te laten functioneren.

Als jij het voortaan anders aanpakt, brengt dat voor je collega onzekerheid met zich mee. Zij vraagt zich misschien af of je haar taken dan nog wel op tijd kunt uitvoeren. En ongetwijfeld kost deze nieuwe werkwijze haar ook meer tijd en gedoe. Ze kan je bijvoorbeeld voortaan niet meer snel bellen voor wat input, maar moet een compleet briefingsformulier invullen. Begrijpelijk dat ze daar niet laaiend enthousiast van wordt!

Daarom is het goed om altijd op mogelijke weerstand in te spelen. Zeg dat je begrijpt dat de verandering een kwestie van wennen is en dat de ander het misschien lastig vindt. Door die erkenning te geven, kun je soms al een stukje weerstand wegnemen. 

Vertrouwen geschaad advies

3. Omgaan met weerstand? Niet verdedigen, maar luisteren!

Merk je dat de ander weerstand voelt? Direct fel tegen de weerstand van de ander ingaan, werkt meestal niet. Op weerstand reageren met weerstand werkt eerder als olie op het vuur: je maakt het er alleen maar erger op. 

Probeer daarom vooral actief te luisteren en de bezwaren van je collega te erkennen. Begrip tonen dus in plaats van erop te hameren waarom jouw werkwijze wél handig is. 

Vraag ook door naar de bezwaren naar de ander. Wat vindt de ander er lastig of spannend aan? Ga niet direct inhoudelijk op al die bezwaren in – dat heeft niet altijd zin. Het helpt als je zegt dat je de bezwaren parkeert om er later alsnog wat over te zeggen. Dat geeft jou ook wat bedenktijd. En soms worden die bezwaren gaandeweg het gesprek automatisch al verzacht.

Toon verder inlevingsvermogen in de situatie van je collega als zij de bezwaren noemt. Zo kun je laten merken oog te hebben voor de mening van de ander, waardoor je collega wellicht ook meer openstaat voor wat jij te zeggen hebt.

4. Kijk waar de weerstand vandaan komt

We ervaren weerstand vaak om een reden. De bezwaren die je collega noemt, zijn niet altijd écht de onderliggende redenen voor de weerstand. Zo kan het zijn dat je collega jouw voorgestelde methode “onhandig” noemt. Maar waar komt dat oordeel precies vandaan?

Misschien heeft zij eerder zonder succes op die manier met een andere collega samengewerkt. Het kan ook zijn dat voor haar nog niet helder is waarom dit zo’n voordelige manier is. 

Vraag daarom door als je collega bezwaren uit en ga daar op een constructieve manier op in. Bijvoorbeeld door de voordelen nog duidelijker te benoemen of door concrete afspraken te maken. Dat kan ook al het gevoel bij je collega verminderen.

5. Benoem het voordeel voor de ander

What’s in it for me?” is een welbekende vraag voor velen. Je collega is niet zo geïnteresseerd in waarom deze werkwijze voor jou fijn is. Ze wil ook weten hoe zij hier profijt van heeft. Vertel daar dus meer over. Houd het niet alleen bij algemene voordelen, maar benoem specifieke voordelen van je nieuwe werkwijze voor de ander.

Gebruik deze tactiek vooral in situaties waarin iemand veel nadelen inziet van een verandering. De nadelen kun je misschien niet wegmaken, maar je kunt er wel belangrijke voordelen tegenover zetten. Het komt dan over alsof je de situatie van de ander hebt meegenomen bij het voorstel dat je doet. Een prettig en constructief idee voor je collega! 

Een goed gesprek voeren tip

6. Zorg voor tweerichtingsverkeer in het gesprek

Denk je frustratie of irritatie bij de ander te merken tijdens het gesprek, bijvoorbeeld in non-verbale signalen? Vraag ernaar in plaats van zelf conclusies te trekken. Stel bij voorkeur open vragen om je interpretaties te checken en vraag ook door op wat de ander zegt. Hierbij helpt het om reflectief te luisteren (een helpende techniek uit de motiverende gespreksvoering). Oftewel: om soms samen te vatten wat de ander zegt en daar gericht op door te vragen.

Sta ook open voor het standpunt van de ander, bijvoorbeeld door de vraag te stellen wat je collega zou helpen om jouw voorstel wel werkbaar te maken. Of vraag naar alternatieve mogelijkheden waar jullie samen over kunnen sparren. 

Sowieso helpt het om constructieve gesprekstechnieken te gebruiken, die van jou een fijne en empathische gesprekspartner maken. Juist als er sprake is van weerstand. Een training gesprekstechnieken kan je helpen om ook in lastige gesprekken op een effectieve manier in gesprek te blijven, met oog voor jouw belangen en die van de ander

Betere gesprekstechnieken? Volg een training gesprekstechnieken!

We gebruiken elke dag talloze gesprekstechnieken: overtuigen, feedback geven, beïnvloeden, argumenteren, rapport opbouwen, uitleggen, etc. In gesprekken op het werk, privé, over de telefoon en in nog veel meer situaties. Wil je in al die situaties constructief blijven communiceren als je weerstand ervaart? Volg dan een training omgaan met weerstand. Zo leer je in één dag alle skills die je nodig hebt om vervolgens in elke (weerstand)situatie goed beslagen ten ijs te komen.

Onze (online) training gesprekstechnieken is daar heel geschikt voor. Leer bij deze training hoe je ontspannen en rustig je standpunt overbrengt, helder communiceert, de juiste vragen stelt en op een effectieve manier luistert. 

Zo kun jij voortaan ook lastige gesprekken zelfverzekerd en constructief aangaan. Meld je nu aan. Je bent van harte welkom!

© Copyright 1999 – - SRS Consulting B.V. / TIJDwinst.com B.V.
X